decreatieveduizendpoot
Just another WordPress.com site

Gelderse traditie’s

Ongeveer vijftien kilometer vanaf mijn huis, vlak bij deze karakteristieke toren van Nijkerk,

01 kerktoren Nijkerk (10)

 

staat in de Venestraat een klein museum dat de geschiedenis van dit plaatsje beschrijft. Het gebouw is geheel gerenoveerd en opnieuw ingericht.

02 museum venestraat  (3)

Elke etage verteld een stukje van het verhaal. In bijzondere vitrinekasten zie je allerhande dingen die zijn opgegraven maar ook herinneringen die op de scholen werden uitgedeeld of tegeltjes en bekers van de scholen zelf. In lades liggen scherven en andere opgravingen. Aan de muren hangen allerlei schilderijen over Nijkerk en een quilt die de samenwerking met een ander plekje op de wereld verbeeld. Ook de klederdracht door de jaren heen laten ze er zien. En dat heeft dan toch iets meer mijn belangstelling dan potscherven. Ik ben er ook meer heen gegaan omdat vandaag als extraatje de textiele kant van de Gelderse tradities is te bewonderen.

03 (2)

Dicht bij dit pronkstuk met prachtige kraag zit een mevrouw die pas twee jaar aan het kantklossen is. Haar vingers gaan vliegensvlug heen en weer om de klosjes met draad volgens het patroon neer te leggen. Rond om haar heen liggen al mooie kantjes maar dit is een pronkstukje.

04 (2)

Volgens mij heb ik ook nog ergens een zak met klosjes liggen. Maar daar blijft het dan ook bij hoor. Want hiervoor moet je wel even naar cursus en een kussen erbij is ook een must. En laat ik die nou net niet hebben. ūüėČ

Een verdieping hoger zitten twee dames die Nijkerkse mutsen renoveren. Deze mutsen zijn aan het museum geschonken en worden vaak bij het opruimen van oude huizen gevonden op de zolders. Geel tot bruin verkleurd. Zie die maar weer eens hagelwit te krijgen. Dat lukt meestal door de mutsdelen heel voorzichtig in de Dato uit te koken. Een tijdrovend werkje maar wat eigenlijk qua minuten niets voorstelt bij de rest van het werk. Dan moeten al die delen opnieuw gesteven worden en in model gebracht. Een paar handige handen hebben de instrumenten van toen nagemaakt met plankjes, lasdraad en elektriciteitspijp. En daarmee worden de mutsen weer als nieuw opgebouwd.

05 restaureren nijkerkse mutsen (9)

Aan de hand van deze mutsen zal ik er iets over doorvertellen.

05 restaureren nijkerkse mutsen (5)Voorop zitten drie stroken met heel fijne plooitjes. Een rand linnen of kant wordt met behulp van heel dunne pinnetjes geplooid. Daar wordt ondertussen dan ook nog een draadje door getrokken zodat de kleine plooitjes op hun plekje blijven zitten. Deze stroken worden aan elkaar en dan aan het kapje vast gezet. Dit kapje kan uit kant bestaan of uit linnen of het linnen heeft nog een sierrand van kant. De mutsen hier op de foto zijn geplooid. De stof wordt dan heel secuur gevouwen en de plooien zijn zo breed dat het geheel aan de achterkant van de muts past. Maar het kan ook zo zijn dat de achterkant op een houten frame met elektriciteitspijpen geplooid wordt. Dan is de stof ook gesteven en rond gelegd. Het heeft nogal wat  moeite gekost om daarvoor de juiste dikte pijp te vinden want het luistert nauw. Je zegt ook niet, kom laat ik vandaag even een mutsje restaureren. Daar heb je echt geduld en tijd voor nodig. Fijn dat er dan nog mensen zijn die dat willen doen. Het is best belangrijk dat er nog iets over kleding van vroeger verteld kan worden.

05 restaureren nijkerkse mutsen (2)

Dit mutsje is ‘eenvoudig’ met √©√©n rand kleine rolletjes en dan achterop de grote rollen. Deze muts is voor¬†de rouwtijd en kent geen versierselen. Onder de witte muts droegen de dames vaak een zwart kapje. zo werd voorkomen dat de haren de muts¬†vet konden maken.

Wat ik ook leuk om te horen vond is dat er vroeger geen haarlak of gel gebruikt werd om haren glad te krijgen (dat kenden ze nog helemaal niet) maar karnemelk. De ene mevrouw wist ook nog dat ze haar oma altijd zuur vond ruiken. Ik kreeg niet het idee dat dat met haar karakter overeen kwam hoor.

Er was ook een mevrouw die ons uitleg gaf over spinnen en twijnen. Hoe ze dat deed, welke wol ze daarvoor gebruikte en hoe ze haar wol tegenwoordig verfde. Met marsepeinkleurmiddel en azijn in de magnetron. Wie had zoiets kunnen bedenken. Er lagen prachtige breiwerken op de tafel. Een werkstuk met brioche breien. Daarbij brei je elke naald twee keer. Een kunst op zich als ook alle steken nog eens verspringen. Het leuke is wel dat het kledingstuk aan twee kanten te dragen is. Je kunt nog net een puntje van dat werk hier onder op de foto zien.

06 spinnen en twijnen (1)

Verder gaf ze uitleg over de wol, over spinnen (de draad de ene kant opdraaien) en over twijnen ( draden samen voegen maar dan wel net andersom draaien dan bij spinnen). Ze had een haakwerkje liggen waarbij elk blokje was gehaakt met drie draadjes DMC borduurgaren. Elke dag een blokje, elke maand een eigen kleur en voor de schrikkeldag een gemêleerd blokje.

Weer een etage hoger is het blokjes quilten zoals ik gedaan heb in Arnhem. Moet eens even informeren of die blokken ook in de quilt komen. Al zag ik de kinderen er vaak nog mee lopen of werd er, zoals bij de jongens, een speldenkussen van gemaakt. En ook hier vonden vooral jongens het heel leuk om een blok te maken. Grappig hè?

 

07 quilten (3)

Naast het quilten stond een textielkunstenares. Prachtig werk maar ik mocht er geen foto’s van maken of plaatsen. Dat was op haar website te zien of in de galerie waar haar werk tentoon gesteld stond. Ok√©. Dus daar vertel ik verder dan ook maar niet over.

Dan weer een trap op en daar was ¬†een mevrouw met allemaal tasjes. Enkele stoffen waren duidelijk herkenbaar van een groot Zweeds woonwarenhuis die heel kunstig verwerkt waren. Het kwam ook heel grafisch over zo. Maar ook leuke tasjes met huisjes of dieren. Naast haar zat een mevrouw die Mandala’s borduurt. De meeste waren heel bijzonder van kleur maar ook van vorm. Erg mooi ook. Aan de verloop van de kleuren kon je zien hoe haar levensgeschiedenis was. De blije tijd en de verdrietige. We hebben ook een poos staan praten over de dingen die het leven je soms meegeeft.

09 mandela's borduren

Na het bezoek aan het museum ben ik nog even Nijkerk zelf ingelopen. Dat is haast onherkenbaar geworden. Heel veel delen van het centrum zijn gerenoveerd of geheel nieuw gebouwd. Op een plein stond een tent en daarbij werd muziek ten gehore gebracht van een band. Allemaal mannen op leeftijd in een vrolijk gekleurd geruit hemd en in spijkerbroek die een heel leuke show weggaven. Later hoorde ik dat ze al musicerend door de straten naar het plein toegelopen waren. Jammer voor hen dat het nu juist net weer op zaterdag af en toe moest regenen.

 

Advertenties

2 Reacties to “Gelderse traditie’s”


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: